ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါအတြက္ အိမ္တြင္းကုထံုးေလးမ်ား

ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါဆိုတာ။ ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါသည္ အသက္အရြယ္မေရြး၊အမ်ဳိးသား/အမ်ဳိးသမီးမေရြး ျဖစ္ႏုိင္သည္။ လူမွလူသို႕တိုက္ရိုက္ကူးစက္မႈမရွိပါ။ Culex mosquito ျခင္အမ်ိဳးအစားကေနျပီး၊Wuchereria bancrofti(ေခၚ)သန္ေကာင္ ကပ္ပါးပိုးတစ္မ်ဳိးေၾကာင့္ေရာဂါျဖစ္လာ၏။ ဆင္ေျခေထာက္ပံုသ႑ာန္ရွိသျဖင့္“ဆင္ေျခေထာက္(Elephantiasis)” ဟု အမည္ တြင္သည္။ ဤေရာဂါသည္လတ္တေလာေသေစႏုိင္ေသာ ေရာဂါမဟုတ္ေသာ္လည္း ေျခလက္အဂၤါပုံသဏၭာန္

ပ်က္ယြင္းျခင္း ေၾကာင့္ လူမႈေရး ထိခိုက္နစ္နာဆုံး႐ႈံးမႈရွိေသာေရာဂါမ်ားတြင္ တစ္ခုအပါအ၀င္ျဖစ္သည္။ေရာဂါျဖစ္စဥ္ဆင္ေျခေထာက္ပိုးရွိေသာ ျခင္တစ္ေကာင္ကိုက္ေသာအခါ၊ရိုးရိုးမ်က္စိႏွင့္မျမင္ႏုိင္ေသာပိုးသည္ လူ၏အေရ ျပားေပါက္မွတဆင့္သငံရည္(သားနံရည္)စုေ၀းရာေနရာသို႕ေရာက္ရွိသြားပါသည္။ သန္ေကာင္ငယ္ႏွင့္သက္ႀကီးေကာင္ဟူ၍ ၂-မ်ိဳးရွိၿပီး သက္ႀကီးေကာင္မ်ားမွာလူ၏သငံံရည္ေၾကာတြင္ေနၾကသည္။ သက္ႀကီးေကာင္မ်ား မိတ္လုိက္္ၿပီးေနာက္Microfilaria (ေခၚ)သန္ေကာင္ငယ္မ်ားေမြးလာကာ ယင္းတုိ႔သည္လူတုိ႔၏ေသြးေၾကာမ်ားႏွင့္အဆုတ္၊ အသည္းစေသာ အတြင္းကလီစာမ်ား တြင္လွည့္ပတ္သြားလာၾကသည္။ သန္ေကာင္ငယ္မ်ားသည္ ည ၁ဝ နာရီမွ နံနက္ ၂ နာရီအတြင္းေသြးေၾကာမ်ားထဲမွ မ်ားျပား စြာထြက္ေပၚေလ့ရွိၿပီး၊ ၎အခ်ိန္တြင္ျခင္ကုိက္ရာမွျခင္၏ခႏၶာကိုယ္ထဲသုိ႔ ေရာက္ရွိသြားၿပီးေနာက္သန္ေကာင္ငယ္မ်ားႀကီး ထြားလာကာ လူတစ္ဦးမွတစ္ဦးသို ့ ကူးစက္မႈေပးႏုိင္ေသာအဆင့္ကုိေရာက္ရွိ၍ ျခင္မွတဆင့္ ကူးစက္မႈျဖစ္ေစပါေတာ့သည္။ေရာဂါျဖစ္ႏႈန္း။ လက္တေလာအေျခအေနတြင္ ႏိုင္ငံေပါင္း ၈၁-ႏုိင္ငံမွ လူေပါင္း၁၂၀-သန္းသည္ ၄င္းေရာဂါဆိုးၾကီးကို ခံစားေန ၾကရျပီး သန္း(၄၀)ေသာလူမ်ားမွာကိုယ္အဂၤါခ်ိဳ႕ယြင္းမႈမ်ားေၾကာင့္ အလုပ္မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ေပ။အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသတြင္း ၁၁-ႏုိင္ငံအနက္ ျမန္မာႏုိင္ငံအပါအဝင္၉-ႏုိင္ငံတြင္ ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါ အျမစ္တြယ္လ်က္ရိွေနပါျပီ။ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ျပည္နယ္ႏွင့္ တုိင္းေဒသႀကီး ၁၄-ခုအနက္ ရွမ္းျပည္နယ္၊ကယားျပည္နယ္ႏွင့္ ခ်င္းျပည္နယ္တုိ႔မွလဲြ၍ က်န္ျပည္နယ္ႏွင့္ တုိင္းေဒသႀကီး ၁၁- ခုတြင္ ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါပိုး အျမစ္တြယ္မႈရိွေၾကာင္းသိရပါသည္။၂ဝဝ၁ ခုႏွစ္တြင္ ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါ အျမစ္တြယ္မႈမ်ားသည္ မေကြးခ႐ိုင္ ႏွင့္သရက္ခ႐ိုင္ရွိ လူမ်ားအားလံုးေဆးေကြၽးျခင္းလုပ္ငန္းကို စတင္ခဲ့ပါသည္။ေရာဂါလကၡဏာမ်ား။ ခ်မ္းတုန္၍ဖ်ားျခင္း၊ ခႏၶာကိုယ္တစ္ေနရာရာတြင္နီရဲပူေလာင္ေရာင္ရမ္း၍နာက်င္ျခင္း၊ သငံရည္ေၾကာ ႏွင့္အက်ိတ္မ်ားေရာင္ျခင္း၊ ဆီးသြားသည့္အခါ အျဖဴေရာင္ပ်စ္ခြၽဲခြၽဲျဖစ္ျခင္း၊အင္ပ်ဥ္ထြက္ျခင္း၊ ပန္းနာရင္က်ပ္ကဲ့သို႔က်ပ္ေနျခင္း၊ေဘာ(ေရမုတၱ)ေအာင့္ျခင္း စသည့္လကၡဏာမ်ား စတင္ခံစားရတတ္သည္။ ထိုမွွတစ္ဆင့္ေျခ/လက္ (တစ္ဖက္တည္းျဖစ္ေစ/ႏွစ္ ဖက္လံုးျဖစ္ေစ)တျဖည္းျဖည္းႀကီး္လာၿပီးေနာက္ဆံုးတြင္ ေျခ/လက္မ်ား ဆင္ေျခေထာက္ကဲ့သို႔ ျဖစ္လာတတ္ၾကသည္။ သန္ ေကာင္သယ္ေဆာင္ထားေသာျခင္ ကိုက္ခံရၿပီး ေရာဂါ လကၡဏာေပၚရန္အတြက္ေျခာက္လမွရွစ္လအထိ ၾကာတတ္သည္။( အခ်ဳိ႕ကလည္း ေျခ/လက္ေဖာင္းေရာင္ျခင္းကိုေသြးမွင္/ေလမွင္ ထင္ကာ တျခားေဆးေတြေသာက္ၿပီး ေခတၱေပ်ာက္သြားျခင္းျဖင့္ကိုယ္ထဲမွာ ပိုးမ်ားေအာင္းေနခဲ့ၾက၏)ေရာဂါကာကြယ္ေဆး။ ေဆးတုုိက္ေကြၽးရာတြင္ ဆင္ေျခေထာက္ ပိုးေသေဆး(DEC) ႏွင့္သန္ခ်ေဆးျပား(Albendazole) ကို ပူးတဲြအသံုးျပဳရပါသည္။ ယင္းသည္ခႏၶာကုိယ္တြင္းရိွ ပိုးအေရအတြက္ ၉ဝ ရာခုိင္ႏႈန္းေက်ာ္ကိုေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္စြမ္းရွိ၏။ သန္ခ်ေဆး ႏွင့္တဲြ၍ ေသာက္ျခင္းေၾကာင့္အူလမ္းေၾကာင္းရွိ အျခားသန္ေကာင္မ်ားေသဆံုးႏုိင္ၿပီးအထူးသျဖင့္ကေလးမ်ားတြင္ သန္ေကာင္ ေရာဂါမရွိျခင္းျဖင့္စားသမွ်အာဟာရကိုလည္း ေကာင္းမြန္စြာရရွိမည္ျဖစ္သည္။

ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါကာကြယ္ေဆးကို အနည္း ဆံုး ငါးႏွစ္တုိက္ေကြၽးရၿပီးေနရာတစ္ခုတြင္တစ္ပတ္အတြင္း တစ္ခ်ိန္တည္းတစ္ၿပိဳင္နက္လူအကုန္ေသာက္ရျခင္းျဖင့္ ပိုးအေရ အတြက္တစ္ၿပိဳင္တည္းေလ်ာ့က်သြားသည့္အတြက္ျခင္ကိုက္ေသာ္လည္းကူးစက္မႈမျဖစ္ႏုိင္ေတာ့ေပ။ ယင္းကာကြယ္ေဆးကုိဆင္ေျခေထာက္ပိုးေတြ႕ထားသူမ်ား၊ ေရာဂါလကၡဏာမျပဘဲ ငုပ္ေနသူမ်ားေသာက္ပါကပုိးမ်ားေသဆံုး၍ ေရာဂါပိုးကင္းစင္သြား မည္ျဖစ္ၿပီး ခႏၶာကိုယ္အတြင္းပိုးမရိွေသးသူမ်ားလည္း ေရာဂါကူးစက္ခံရမႈက ကာကြယ္ႏုိင္မည္ျဖစ္၏။(ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါ ကာကြယ္ေဆးကုိ အသက္ ၂-ႏွစ္ ေအာက္ကေလးငယ္မ်ား၊ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္ေလာင္းမ်ားႏွင့္ အျခားေရာဂါတစ္ခုခုေၾကာင့္ အိပ္ရာထဲလဲ၍ေနမေကာင္းျဖစ္ေနသူမ်ားမေသာက္သင့္ေပ)ေဆး၏ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ား။

 ေဆးေသာက္ျခင္းျဖင့္ လူတိုင္းအားလံုးနီးပါးထူးထူးျခားျခားျပႆနာမ်ားမခံစားရေပ။ Albendazole ၏ ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးမွာပ်ဳိ႕ျခင္း၊ အန္ျခင္းတို႔ျဖစ္သည္။ ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါ၏ သဘာဝအရ DECေသာက္ၿပီး လွ်င္ ဆင္ေျခေထာက္ပိုးမ်ားေသေက်ပ်က္စီးသြားသည့္အတြက္ယင္းတို႔မွထြက္လာေသာဓာတ္ပစၥည္းမ်ားေၾကာင့္ ခႏၶာကိုယ္ တြင္ဖ်ားနာျခင္း၊အင္ပ်ဥ္ထြက္ျခင္း၊ ေျခလက္မ်ားကိုက္ခဲ၍မသယ္ခ်င္ျဖစ္ျခင္း၊ေယာက်္ား

မ်ားတြင္ေဝွးေစ့ေရာင္ျခင္း၊ ေျခေထာက္အနည္းငယ္ေရာင္လာတတ္ျခင္းတို႔ ျဖစ္တတ္သည္။ ယင္းတို႔သည္ ေဆးေသာက္ၿပီး ၂၄နာရီ ေက်ာ္လွ်င္ စတင္ေပၚလာၿပီး ၁ ရက္ ၂ ရက္အတြင္း ေပ်ာက္သြားမည္ျဖစ္သည္။(၎ေဘးထြက္ ဆိုးက်ဳိးမ်ားအတြက္ B-6 ၊ ဓာတ္ပစၥည္းမ်ားေၾကာင့္ဖ်ားလွ်င္Paracetamol ႏွင့္ အင္ပ်ဥ္ထလွ်င္ Anti histamine တို႔တြဲေသာက္ေပးနိုင္၏)ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါအတြက္ အိမ္တြင္းကုထံုးေလးမ်ား။(၁) သစ္ၾကားသီးက သငံေရ(ေသြးရည္ၾကည္)ထဲရွိ သက္ၾကီးသန္ေကာင္မ်ားကိုရာႏႈန္ူျပည့္နီးပါးတိုက္ထုတ္ေပးနိုင္သည္။ (၂) တမာပင္ထဲမွာပါရွိေသာlactones(ေခၚ)ေဆးဘက္၀င္သဘာ၀ဓာတုပစၥည္းတမ်ိဳးက ဆင္ေျခေထာက္ျဖစ္ေစနိုင္သည့္ကပ္ပါး သန္ေကာင္မ်ားကို သတ္ေပးနိုင္သျဖင့္ တမာပင္စည္ေခါက္ကိုျပဳတ္ေသာက္ပါ။ (၃) ေလးညွင္းပြင့္က ေသြးေၾကာထဲရွိ မ်က္ေစ့ျဖင့္မျမင္နိုင္ေသာ ကပ္ပါးပိုးမ်ားကိုေသေစနိုင္သျဖင့္ေလးညွင္းပြင့္စားပါ(သို ့မဟုတ္)ေလးညွင့္ပြင့္အေျခာက္မႈန္ ့ကို

 ေကာ္ဖီ/လၻက္ရည္ထဲ ထဲ့ေသာက္ပါ။ (၄) ၾကက္သြန္ျဖဴမွာ ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါပိုးကိုတိိုက္ထုတ္ေပးနိုင္သည့္အစြမ္းသတၱိပါရွိသျဖင့္ ၾကက္သြန္ျဖဴ တစ္ေန ့ ၄-မႊာႏႈန္းျဖင့္ ၁-လတိတိ စားေပးပါ။ (၅) နာနတ္သီးထဲရွိ သဘာ၀အင္ဇိုင္းဓာတ္မ်ားကကပ္ပါးပိုးမ်ားကို တိုက္ထုတ္ေပးနိုင္သည္။ (၆) ဗီတာမင္ေအ ၾကြယ္၀ေသာအစားအမ်ားျဖစ္ၾကသည့္ မုန္လာဥနီ၊ ကန္စြန္းဥ၊ တရုပ္ဇီးခ်ိဳသီးမ်ား ကကပ္ပါးပိုးမ်ားအႏၱရာယ္မွ ကာကြယ္ကာကို္ယ္ခံစြမ္းအားတိုးတက္ျမင့္မားလာေစသည္။ (၇) အနက္ေရာင္ ေခြးေလွးယားသီးပင္အျမစ္ကို အမႈန္ ့ၾကိတ္ျပီး၊ ပဲဆီႏွင့္ခ်က္၍ ထိုဆီျဖင့္ လိမ္းေပးပါ။

(ေပါက္ေပါက္….မွ်ေ၀သည္)--*promise.pauk*

*(ရိုးသားမႈသည္တခါတရံ၌ရံႈးနိမ့္ေစတတ္၏။သို့ေသာ္တစ္သက္လံုးကားလိပ္ျပာလံုေစေတာ့၏။)*

29-09-2013 ေန ့ထုတ္ FLOWER NEWS အပတ္စဥ္ဂ်ာနယ္မွာ ေဖာ္ျပခံရ တဲ့ေဆာင္းပါးေလးပါ။ FB မိတ္ေဆြမ်ား က်မၼာသုတရေစဖို ့ မွွ်ေ၀လိုက္ရပါတယ္ရွင္။ (ေစတနာမ်ားစြာျဖင့္.......ေပါက္ေပါက္)+++++++++++++++++++++